به هر حال سه راه گذشته ( عقل ، علم و دين ) با اشتراك‌شان در اصل جهت‌دهى بسوى خداجويى و خداپرستى ، هر كدام امتياز مخصوص به خود را دارد : علم كه كاربرد او جزئيات محسوس است ( خصوصا فزيولوژى ، بيالوژى ، طب ، فزيك و كيميا ) انسان هوشمند را عاشق خداى حكيم مىگرداند ، صفحات جهان مادى را به علت اتقان صنع بديع و دقيق ، تجلىگاه حكمت و عظمت حق مى گرداند . عقل ( فلسفه و كلام ) براهين قاطع و ترديدناپذير را بر وجود خدا ، علم ، قدرت و حكمت بالغه او به نحو خشك و بدور از عاطفه و احساسات او ، تنها بر اساس عقلانيت صرف ، ولى بطور كلى و اجمالى ، اقامه مىكند . دين از راه فطرت و عقل و تهديد و تطميع انسانها و ساير موجودات زنده جان ، عاقل را بسوى خدا سوق مىدهد و به تربيت او همت مى گمارد . و تفكر و احساسات او را شديدا به طرف خداوند برمىگرداند .